ΑΠΟΨΕΙΣ -  ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ -  ΕΠΙΛΟΓΕΣ

 

 

 

Αρχική παρατήρηση: Μια περιοχή[1] με τα χαρακτηριστικά της αποτροπής του κλιματικού κινδύνου, μπορεί να λειτουργήσει σαν "παράδειγμα" για τη γενικότερη στροφή προς τη κοινωνία της "αποτροπής", γιατί αυτή η στροφή θα πρέπει να είναι υλοποιήσιμη στα πλαίσια μιας  περιοχής.

Αυτή η στροφή μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο αν συμμετάσχει η πλειοψηφία του τοπικού πληθυσμού και όχι μόνο ένα μικρό μέρος.  Και όλοι πια σήμερα έχουν αναγνωρίσει, ότι είναι ανάγκη να κάνουμε κάτι ώστε να μη φθάσουμε σε σημείο "μη επιστροφής" και μετατραπεί η ήδη αντιληπτή αλλαγή του κλίματος σε "κλιματική καταστροφή". Βέβαια αυτό θα πρέπει να γίνει σε πλανητικό επίπεδο, όμως είναι πιο εύκολο και γρήγορο να ξεκινήσει τοπικά, όπου είναι δυνατόν, χωρίς να περιμένουμε να γίνει από τη "παγκόσμια κοινότητα" ή σε όλη την κρατική επικράτεια. Εξάλλου όπως έχει φανεί από το Κιότο και μετά και όπως θα φανεί και στη Κοπεγχάγη, ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός και η «παγκόσμια κοινότητά του» θα αναθέσει αυτή την αντιμετώπιση στις παγκόσμιες αγορές και τις αντίστοιχες επενδύσεις τους με αποτέλεσμα να είναι εντελώς απίθανο να έχουμε μια δραστική περικοπή των εκπομπών άνθρακα!  Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα είναι άνισες με καταστροφικές επιδράσεις για τους φτωχούς και οι λύσεις τους θα συμβάλουν στην ενίσχυση των υπαρχουσών ιεραρχιών και στο πέρασμα των κοινωνιών σε τεχνοφασιστική φάση. Οι περισσότεροι «πράσινοι» φόροι θα αυξήσουν τις τιμές των βασικών αγαθών κι υπηρεσιών, θα περιορίσουν την κινητικότητα και την πρόσβαση για την εξασφάλιση τροφίμων ή θέρμανσης όχι μόνο για τους φτωχούς αυτού του κόσμου, αλλά και για τα μεσοστρώματα της δύσης-βορά, που μέχρι τώρα δεν είχαν πρόβλημα. Το καινούργιο καθεστώς της λιτότητας και της πειθάρχησης θα δικαιολογείται με το επιχείρημα ότι είναι αναγκαίο για να σωθεί ο πλανήτης. Το κίνημα για την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής τα τελευταία χρόνια δούλευε στο επίπεδο διαμόρφωσης συνείδησης  και απευθυνόταν στο «κοινό», για να «πληροφορήσει» για το τι συνέβαινε. Έτσι, δεν ολοκλήρωσε  κανένα γενικό πρόγραμμα με  κλιμάκωση, δεν πρότεινε κάποιο συγκεκριμένο στόχο στο επίπεδο της κοινωνίας και των κοινωνικών δομών. 

Αν και για την Ελλάδα δεν έχει επιτευχθεί σε μεγάλο βαθμό ο στόχος της ενημέρωσης, ακριβώς και για την ολοκλήρωση αυτού του στόχου, θα έπρεπε να προχωρήσουμε στη διατύπωση και την οργάνωση της υλοποίησης ενός πειραματικού «κοινωνικοπολιτικού παραδείγματος», μιας περιοχής αποτροπής του κλιματικού κινδύνου.

Αυτός είναι ο στόχος του παρόντος άρθρου, σαν μια προσπάθεια διατύπωσης ενός τέτοιου προγράμματος «μετάβασης», το οποίο βέβαια χρήζει κριτικής αντιμετώπισης, συμπλήρωσης, αλλαγής κ.λ.π.

 

Το πέρασμα από μια περιοχή με τα υπάρχοντα σήμερα χαρακτηριστικά, σε μια περιοχή "αποτροπής της κλιματικής αλλαγής" μπορεί να επιτευχθεί με ένα πρόγραμμα σαν το ακόλουθο:

 

  1. Όλα τα νοικοκυριά, τα δημόσια κτίρια και οι δήμοι (δημοτικός φωτισμός) της περιοχής αντικαθιστούν τις λάμπες πυρακτώσεως με οικονομικές λάμπες. Έτσι θα επιτευχθεί εξοικονόμηση στην κατανάλωση για τον φωτισμό μέχρι και 80%, πράγμα που σημαίνει εξοικονόμηση στην συνολική ηλεκτρική ενέργεια κατά 2% και κατά μέσο όρο το χρόνο μια οικονομία γύρω στα 20 Ε για κάθε νοικοκυριό. Το ίδιο θα πρέπει να γίνει και με τις άλλες ηλεκτρικές συσκευές, ιδίως με τα ψυγεία, τους καταψύκτες και τις τηλεοράσεις. Στην αγορά υπάρχουν συσκευές που με την ίδια απόδοση μπορούν να έχουν μέχρι και 5πλάσια διαφορά στην κατανάλωση. Η stand-by λειτουργία να αποφεύγεται με πρίζες που έχουν διακόπτη. Οι ηλεκτρικές κουζίνες να αντικατασταθούν με κουζίνες υγραερίου ή καλύτερα φυσικού αερίου, αν θα υπάρχει αντίστοιχη εγκατάσταση. Με τέτοια συμπεριφορά, χωρίς να υπάρχει κατάργηση των ανέσεων(κάποιοι μπορούν να το πάνε πάρα πέρα και να αποφασίσουν να παραιτηθούν από κάποιες ανέσεις που δεν τους είναι απαραίτητες), μπορούν να έχουν μετά από ένα χρονικό διάστημα αλλαγών, μέχρι και 30% μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, με αντίστοιχη μείωση εκτός των εκπομπών και των εξόδων τους.
  2. Όλοι οι ιδιοκτήτες σπιτιών και κτιρίων (και ο δήμος ή το κράτος από όπου μπορεί να ξεκινήσει αυτή η πρακτική) μετατρέπουν τα κτίρια τους παλιά ή καινούργια, σύμφωνα με τις σημερινές δυνατότητες της τεχνικής και τα στάνταρ(μετατροπή σε κτίρια «συν-ενέργειας» ή μηδενικής ενέργειας, ή το πολύ σε κτίρια με κατανάλωση ισοδύναμη των 3-4 λίτρων/τετρ.μέτρο). Αυτό εξασφαλίζει μείωση εκπομπών του CO2 κατά 50%. Σημαίνει μείωση κατά 15% των συνολικών εκπομπών της περιοχής (από τη θέρμανση και τον κλιματισμό κυρίως) και για τα νοικοκυριά μια εξοικονόμηση που μπορεί να φθάσει μέχρι και τα 1000 Ε το χρόνο.
  3. Όσοι ιδιοκτήτες μπορούν(λόγω συνθηκών των κτιρίων τους) να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκά για παραγωγή ηλεκτρ. ρεύματος (παίρνοντας επιδότηση για αυτό σύμφωνα με το νέο νόμο και πουλώντας το ρεύμα στη ΔΕΗ με μεγαλύτερη τιμή από ότι το καταναλώνουν) και όσοι δεν μπορούν να κάνουν αίτηση στη ΔΕΗ για παροχή ρεύματος από εναλλακτικές μορφές ενέργειας(όντας διατεθειμένοι να πληρώνουν και παραπάνω για τη κιλοβατώρα), ώστε να την αναγκάσουν να προωθήσει τις ΑΠΕ. Όσοι έχουν τη δυνατότητα και κυρίως οι δήμοι μπορούν και πρέπει να επενδύσουν σε μικρού μεγέθους εγκαταστάσεις ΑΠΕ για παραγωγή ενέργειας, που τη διαθέτουν στο τοπικό δίκτυο με στόχο την τοπική αυτονομία σε ενέργεια. Καλύτερα βέβαια θα ήταν να στοχεύσουν οι δήμοι και η περιφέρεια να αποκτήσουν από τη ΔΕΗ την ιδιοκτησία και τη διαχείριση του τοπικού ηλεκτρικού δικτύου διανομής μεσαίας και χαμηλής τάσης[2] (με μια αποζημίωση βέβαια που θα αφορά στο κόστος κατασκευής του και όχι της ιδιοκτησίας των χώρων εγκατάστασης, αφού έτσι και αλλιώς ο χώρος είναι είτε δημοτικός-δρόμοι, πλαγιές κ.λπ.-είτε ιδιωτικός-αυλές, κτίρια κ.λπ., αλλά αυτό είναι ζήτημα αλλαγής του νόμου για τη ΔΕΗ, που είναι πια ουσιαστικά επιχείρηση με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια)  Έτσι θα επιτευχθεί μείωση τουλάχιστον κατά 10% των συνολικών εκπομπών διοξειδίου στην περιοχή.
  4. Όλοι οι οδηγοί της περιοχής περνούν από σεμινάρια "εξοικονόμησης ενέργειας στην οδήγηση". Με μια τέτοια οδήγηση μπορεί να επιτευχθεί μείωση των εκπομπών διοξειδίου κατά 15% στην κυκλοφορία και μια εξοικονόμηση για τον καθένα κατά μ.ό. 200 Ε το χρόνο στα καύσιμα. Με την επιλογή δε οικονομικού και μειωμένων εκπομπών αυτοκινήτου μπορεί να εξοικονομήσει άλλα15% στις εκπομπές. Όλοι μειώνουν τις μετακινήσεις με ιδιωτικό αυτοκίνητο στο 1/3 και τις αντικαθιστούν με μετακινήσεις με λεωφορείο, τρένο ή ποδήλατο. Αυτό μπορεί να μειώσει τις εκπομπές της κυκλοφορίας κατά Ό και τις συνολικές εκπομπές της περιοχής κατά 1/10. Η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί ακόμα περισσότερο, αν θα οργανωθεί κοινή χρήση των υπαρχόντων αυτοκινήτων από συλλογικότητες χρηστών στις γειτονιές, αλλά και κεντρικά από τον δήμο (π.χ. γραφείο για κοινά ταξίδια εκτός περιοχής), ώστε να αναλαμβάνει ο καθένας χρήστης εκτός από ένα μικρό πάγιο, στην ουσία μόνο το κόστος της μετακίνησης. Στην πόλη μπορούν να παρθούν και γενικότερα μέτρα που θα διευκολύνουν την ασφαλή μετακίνηση με τα πόδια, το ποδήλατο (π.χ. για τους εισερχόμενους οδηγούς στη πόλη δυνατότητα δανεισμού δημοτικών ποδηλάτων από κατάλληλα σημεία)και το λεωφορείο, γιατί πάνω από 50% των μετακινήσεων είναι κάτω των 5 χιλ. Σε αυτό θα βοηθήσει και ένα μακροπρόθεσμο πολεοδομικό σχέδιο που θα στοχεύσει σε διασπορά των σημείων αγοράς και εργασίας, ώστε οι απαραίτητες μετακινήσεις να μικρύνουν σε απόσταση. Μετατροπή σε "πόλη των κοντινών αποστάσεων", όπου η μετακίνηση με αυτοκίνητο να είναι η εξαίρεση και όχι ο κανόνας. Μια τέτοια αστική κοινότητα με εξοικονόμηση στην οδήγηση, με "οικολογικά" αυτοκίνητα και με συλλογική χρήση τους, μπορεί να μειώσει μέχρι και 70% τις εκπομπές στην κυκλοφορία της, αρκεί να υπάρξει συμμετοχή των πολιτών της σε αυτές τις αλλαγές.
  5. Όσον αφορά στην οικονομία: να εκμηδενισθεί όσο το δυνατόν η απόσταση ανάμεσα στον τόπο παραγωγής και στον τόπο κατανάλωσης και να δοθεί προτεραιότητα στο χρόνο αναπαραγωγής των φυσικών πόρων και των εργαζομένων. Αυτό θα γίνει με τη περιφερειοποίηση -τοπικοποίηση της παραγωγής, με τη προστασία, βελτίωση και αύξηση της παραγωγής μικρής κλίμακας, με τη μετατροπή των ανθρώπων κατά το δυνατόν σε παραγωγοαναλωτές (να μπορούν να παράγουν οι ίδιοι μεγάλο μέρος των αγαθών που χρειάζονται) και με την μικρομεσαία τοπική αγορά που θα ικανοποιεί τις ανάγκες που δεν εκπληρώνονται από την τοπική παραγωγή.

Πιο συγκεκριμένα:

  • Στήριξη των  δίκαιων οικονομικών αιτημάτων των κάθε είδους εργαζομένων, παραγωγών, αγροτών ,ανέργων, συνταξιούχων κ.λπ., θυμάτων της  παγκοσμιοποιημένης αγοράς (συμμετοχή σε αντίστοιχες πορείες, συγκεντρώσεις, δημόσιες συζητήσεις και δραστηριότητες πολιτικής ανυπακοής). Ειδικότερα: αντίσταση στις ιδιωτικοποιήσεις δημοτικών λειτουργιών, στις ελαστικές εργασιακές σχέσεις και τις απολύσεις στους Δήμους κάθε περιοχής  .Πληρωμή των απλήρωτων εργαζόμενων.
  • Διεκδίκηση για μεταφορά πόρων από την κεντρική στην τοπική αυτοδιοίκηση (οικονομική ενίσχυση των τοπικών δήμων από τον κρατικό προϋπολογισμό) και ανάλογη αυξημένη αρμοδιότητά της για τη διαχείρισή τους, με στόχο τη δραστική αύξηση της οικονομικής αυτοδυναμίας της περιοχής με προσανατολισμό τις κοινωνικές παροχές
  • Διαμόρφωση προϋπολογισμών στη βάση των τοπικών αναγκών, που καθορίζονται σε συνοικιακές και τοπικές συνελεύσεις
  • Στήριξη της τοπικής παραγωγής (ποιοτικά προϊόντα, ΠΟΠ, οικοτεχνίας, βιολογικά κ.λπ.),με κατάλληλη διαχείριση των  πόρων. Αναβίωση της τοπικής οικονομίας σαν διέξοδο στη χρόνια οικονομική κρίση της περιοχής, με καμπάνιες στήριξης των τοπικών προϊόντων, των μικρών καταστημάτων, που τα προωθούν, κόντρα στα πολυκαταστήματα της παγκοσμιοποιημένης αγοράς.  Απόκρουση της εισόδου των μεταλλαγμένων και για κατανάλωση και για καλλιέργεια. Καμπάνια ενημέρωσης των «καταναλωτών» και των αγροτών της περιοχής καθώς και των αρτοποιών-ζαχαροπλαστών και των παραγωγών που πιθανά χρησιμοποιούν γ.τ. συστατικά στα προϊόντα τους. Η Νομαρχία ή η Περιφέρεια να στελεχώσει και να εξοπλίσει κατάλληλη υπηρεσία για τον έλεγχο των προϊόντων στα ράφια ως προς την περιεκτικότητά τους σε γ.τ.ο. και των σπορομερίδων που διακινούνται για καλλιέργεια στην περιοχή.
  • H εργασία και φυσικοί πόροι θα πρέπει να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο συμβατό με τις τοπικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνθήκες τοπικό παραγωγικό σύστημα Η οικονομική δραστηριότητα θα εξαρτάται κυρίως από το ανθρώπινο δυναμικό. Συνεπώς η Τ.Α οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλίες αναστροφής της κατεύθυνσης  της φθηνής εργασίας σε εκείνη που αναγνωρίζει την εργασία ως πρωταγωνιστή, με κύριο μοχλό την διάχυση ανοικτών διοικητικών μοντέλων συμμετοχής και αυτοδιαχείρισης και την ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση γι αυτό. Να ενισχύσει συνεταιριστικές πρωτοβουλίες. Να υλοποιήσει αυστηρό χωροθετικό σχεδιασμό, με ένταξη των οχληρών δραστηριοτήτων στις ΒΙΠΕ, οι οποίες θα πρέπει να μετασχηματισθούν σε Βιομηχανικά Οικοσυστήματα (όπου τα απόβλητα και απορρίμματα των επιχειρήσεων αξιοποιούνται από άλλες). Κάθετη ολοκλήρωση των παραγωγικών δραστηριοτήτων , από την πρωτογενή παραγωγή (αγροτική, κτηνοτροφία κλπ.) μέχρι τον τριτογενή τομέα (αγροτουρισμός, διακίνηση)..

 

  • Στην περιφέρεια και τον ύπαιθρο χώρο, η ανάπτυξη μοντέλων πολυκαλλιέργειας-πολυδραστηριότητας θα μειώσει τον οικονομικό κίνδυνο για τις παραγωγές και θα ενισχύσει τη διασύνδεση των παραγωγικών δραστηριοτήτων. Στήριξη των κάθε είδους τοπικών παραγωγών στη μετατροπή των κτημάτων τους και των χώρων παραγωγής τους σε επισκέψιμους από καταναλωτές και ενδιαφερόμενους με απευθείας διάθεση των προϊόντων τους. Το τοπικό εισόδημα μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά μέσα από την προώθηση ομάδων παραγωγών και μη κερδοσκοπικών εταιρειών λαϊκής βάσης στους τομείς των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ: και στη τεχνογνωσία και στις εγκαταστάσεις και στη παραγωγή ενέργειας) και των Μεταφορών . Αντίσταση στην αλλαγή της χρήσης γης (να μην μπορούν να οικοδομούνται τα πρώην κτήματα εκτός αν πρόκειται για μόνιμη εγκατάσταση ή για βελτίωση της προηγούμενης δραστηριότητας σε αυτά) κ.λ.π., στα πλαίσια της στρατηγικής συγκράτησης των κατοίκων στην περιφέρεια . Όχι μόνο καταπολέμησης της αστυφιλίας, αλλά επιδίωξη της επιστροφής μέρους των κατοίκων της πόλης, που θα μπορούν να ενταχθούν σε αυτές τις δραστηριότητες, ώστε να αναζωογονηθεί και η επαρχία.
  • Ειδικότερα για τον πρωτογενή τομέα :

**     Κέντρο Υποστήριξης της Βιολογικής, Φυσικής και      Παραδοσιακής παραγωγής

*        Ειδικότητα Βιολογικής Γεωργίας στη Γεωπονική Σχολή του τοπικού Πανεπιστημίου, αν υπάρχει.

*        Στα ΕΠΑΛ αντίστοιχες ειδικότητες Οικο-γεωργίας

*         Συνεταιρισμοί (ιδιαίτερα γυναικείοι)και δίκτυα μεταποίησης, εμπορίας και προώθησης τοπικών προϊόντων καθώς και δίκτυα ανταλλαγών προϊόντων, υπηρεσιών, εργασιών και εξοπλισμού

*       Ανάπτυξη της επωνυμίας των τοπικών προϊόντων

*         Αναδιάρθρωση των καλλιεργειών στον κάμπο σε καλλιέργειες που ικανοποιούν τις ανάγκες διατροφής του τοπικού πληθυσμού και δεν απαιτούν μεγάλες εισροές σε ενέργεια και νερό.

  • Στήριξη δημοτικού τομέα οικονομίας: η Τ.Α. μπορεί να βοηθήσει προωθώντας και θέτοντας πόρους στη διάθεση συλλογικών δομών εργασίας, με τη μορφή κοινωνικών επιχειρήσεων(συνδυασμός αμειβόμενης εργασίας για ανέργους - εξειδικευμένης από υπαλλήλους του δήμου -εθελοντικής εργασίας από εθελοντές που μαζί με τους υπαλλήλους παίζουν το ρόλο του "εμψυχωτή"), για τη δημιουργία των αντίστοιχων χώρων παραγωγής και παροχής υπηρεσιών (π.χ. εργαστηρίων επαναχρησιμοποίησης ηλεκτρικών - ηλεκτρονικών ειδών, επίπλων, ρούχων, κομποστοποίησης -λιπασματοποίησης οργανικών αποβλήτων, μεταποιητηρίων γεωργικών προϊόντων, απασχόλησης παιδιών ,ανταλλαγής ειδών από «δεύτερο χέρι»,γραφείων «συνταξιδιωτών» , οργάνωση γραφείου-συνεργείου από άνεργους αρχιτέκτονες-οικοδόμους για κατασκευή-μετατροπή βιοκλιματικών κτιρίων, συνεργείων  για τη δημιουργία «πράσινων στεγών» και «ηλιακών στεγών», ομάδων «καλλιεργητών του σαββατοκύριακου και του ελεύθερου χρόνου» με  τη διάθεση κτημάτων προς καλλιέργεια ειδών διατροφής από το δήμο(λαχανόκηποι στις παρυφές των τοπικών πόλεων), καταρχήν για τα ίδια τα μέλη και στη συνέχεια για διάθεση στη τοπική αγορά ,για εξασφάλιση και εισοδήματος κ.λπ. Ειδική περίπτωση: αυτοδιαχειριζόμενα συνεργεία και όχι ιδιώτες εργολάβοι να αναλαμβάνουν συγκεκριμένες εργασίες του δήμου  Όταν και εφόσον αναληφθεί η τοπική δημοτική ή περιφερειακή αρχή, αυτές οι μονάδες θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τους τοπικούς πόρους Οι υπάρχουσες ή οι υπό δημιουργία δημοτικές επιχειρήσεις να εντάσσονται στον δημοτικό τομέα οικονομίας με στόχο τη χρηματοδότηση προγράμματος κοινωνικών δαπανών για την κάλυψη βασικών αναγκών των πολιτών, με τη μορφή βασικού εισοδήματος .

 

  1.  Όσον αφορά τους πολιτικούς θεσμούς: Η πόλη δεν είναι μόνο ο λειτουργικός τόπος της καθημερινής ζωής και διαμονής. Είναι ταυτόχρονα και ένα πολιτικό σώμα πολιτών που αποφασίζει για τα μικρά και τα μεγάλα προβλήματα που τους απασχολούν. Εδώ έχει λοιπόν εφαρμογή αυτό που πρέπει να εκφράζει με την κυριολεκτική σημασία της η λέξη πολιτική(και όχι με την τρέχουσα έννοια της διαχείρισης των πραγμάτων του κράτους-πολιτείας). Εδώ η γενική έννοια της κοινωνίας μπορεί να πάρει μια πιο συγκεκριμένη μορφή. Αυτή της τοπικής κοινωνίας, της κοινωνίας των πολιτών με την αρχαιοελληνική έννοια του όρου. Των ενεργών και συμμετεχόντων σε συνελεύσεις πολιτών, που προσπαθούν να δημιουργήσουν μια δημόσια σφαίρα στην οποία να υπάρχει μια ορθολογική , δημιουργική και ηθική αλληλεπίδραση μεταξύ τους. Να δημιουργήσουν ένα δήμο των πολιτών και όχι του δημοτικού συμβουλίου, των συνοικιακών και δημοτικών συνελεύσεων και όχι της δημαρχίας και αντιδημαρχίας, τη ομοσπονδιακής ένωσης των δήμων και όχι της νομαρχίας, του νομαρχιακού συμβουλίου και του «περιφερειάρχη». Θα στηριχθεί βασικά σε γενικές συνελεύσεις, θεματικές συνελεύσεις και φόρα, συμβούλια όπως πολιτισμού, υγείας, πρόνοιας και κοινωνικής προστασίας, προστασίας περιβάλλοντος και εναλλακτικών μορφών ενέργειας, ενάντια στις διακρίσεις, νεολαίας κ.λ.π. Στην έννοια του συλλογικού πολίτη και του ανακλητού εκπροσώπου.

Για να επανέλθουν οι σημερινοί εξατομικευμένοι και απογοητευμένοι πολίτες στη δημόσια σφαίρα θα πρέπει να πεισθούν ότι αυτό θα έχει πρακτικό αποτέλεσμα στη καθημερινή τους ζωή. Να πεισθούν ότι η συμμετοχή τους θα συμβάλει σε αποφάσεις, που η υλοποίησή τους αφορά άμεσα και τώρα και όχι κάπου στο μακρινό μέλλον. Το κλειδί για αυτό θα είναι ο συμμετοχικός προϋπολογισμός και προγραμματισμός, ο οποίος θα διαμορφώνεται με βάση τις προτεραιότητες που θέτουν οι συνελεύσεις των κοινοτικών διαμερισμάτων και των γειτονιών των πόλεων. Αυτές οι συνελεύσεις επιλέγουν εκπροσώπους(ανάλογα με τον αριθμό των συμμετεχόντων)για τον προϋπολογισμό και με βάση τις προτάσεις των συνελεύσεων και τις προτάσεις, μελέτες και πόρους της δημαρχίας, αποφασίζουν σε συνέλευσή τους για το τι θα υλοποιηθεί τελικά στην επόμενη περίοδο(π.χ ενός έτους). Η ίδια διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί και για αποφάσεις που αφορούν στα έσοδα, έξοδα και επενδύσεις του κάθε δήμου, δηλαδή τον προγραμματισμό του. Έτσι σιγά-σιγά θα πείθονται όλο και περισσότεροι να συμμετέχουν, γιατί θα το βλέπουν πρακτικά ότι από αντικείμενο διαχείρισης της πολιτικής, που ήταν μέχρι τώρα, θα μετατραπούν σε υποκείμενα διαμόρφωσης των συνθηκών ζωής τους και άρα θα αξίζει τον κόπο να συμμετάσχουν.

Είναι βέβαια φανερό ότι ένα τέτοιο πρόγραμμα , που είναι στην ουσία ένα κοινωνικό πείραμα και έχει να κάνει με την παραγωγή, τη κατανάλωση, το εισόδημα, τις κοινωνικές και πολιτικές δραστηριότητες στην περιοχή, για να εφαρμοσθεί από τον πληθυσμό όλης της περιοχής και να έχει αντίκτυπο, χρειάζεται ένα αντίστοιχο αυτοδιοικητικό κίνημα πολιτών που θα το προωθήσει. 

Μπορεί να ξεκινήσει σαν " Κίνηση Πολιτών για την αποφυγή της κλιματικής καταστροφής " (στην οποία μπορούν να συμμετέχουν όσοι πολίτες της περιοχής ενδιαφέρονται, χωρίς να είναι μέτωπο συνιστωσών διάφορων κινημάτων και οργανώσεων) και να εξελιχθεί έτσι που να μπορεί να κερδίσει κάποια στιγμή τις τοπικές εκλογές στην αυτοδιοίκηση[1] και να εφαρμόσει το παραπάνω πρόγραμμα . Τον πρώτο θεσμό που θα έπρεπε να δημιουργήσει, για να βοηθηθεί στη μελετημένη διατύπωση αυτού του προγράμματος, είναι ένα ανεξάρτητο Ινστιτούτο για την ενέργεια και την έρευνα περιβάλλοντος. Το πρώτο καθήκον του θα είναι να βρει τον αλγόριθμο υπολογισμού των εκπομπών του CO2 που συνοδεύουν τη παραγωγή και κατανάλωση των διάφορων προϊόντων και υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται από τον μέσο κάτοικο της περιοχής. Ώστε με αντίστοιχο πρόγραμμα στον υπολογιστή, να είναι δυνατόν να υπολογισθεί και το μέσο, αλλά και το ατομικό ή οικογενειακό προφίλ εκπομπών, καθώς και με ποιά γενικά και ατομικά μέτρα μπορεί να βελτιώνονται συνεχώς οι καταναλώσεις, πράγμα που θα έχει αντίκτυπο όχι μόνο στο κλίμα, αλλά και στο εισόδημα.              

 

Γιώργος Κολέμπας,  Βόλος, Οκτώβριος 2009

Ε-mail: gkolempas@yahoo.gr


[1] Δηλαδή μια σημερινή νομαρχία (π.χ. Μαγνησίας), που μπορεί να περιλαμβάνει 1-2 αστικούς δήμους και μερικούς περιφερειακούς δήμους και κοινότητες. Μπορεί  βέβαια να επεκταθεί και στα πλαίσια μιας μελλοντικής περιφέρειας του "Καποδίστρια 2", όπως η Θεσσαλία.

Βλέπε κείμενο για Επανα-Κοινοτητοποίηση ( Rekommunalisierun)
----------------------------------------------------------------------------

[2] Βλέπε κείμενο για Επανα-Κοινοτητοποίηση ( Rekommunalisierung )

των τοπικών ενεργειακών δικτύων στη Γερμανία.

Αναγέννηση ( Renaissance ) των δημοτικών επιχειρήσεων ( Stadtwerke ).

Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (O.T.A.), μικροί και όχι μόνον μεγάλοι, αποκτούν την κυριότητα των τοπικών ενεργειακών δικτύων, με πολυσήμαντες επιπτώσεις στον ενεργειακό αναπροσανατολισμό της περιοχής τους αλλά και στην άσκηση ουσιαστικής οικονομικής, κοινωνικής και οικολογικής πολιτικής στον τόπο τους.

 

( Βασίλης  Γιόκαρης, Φυσικός, Μηχανικός Μεταλλουργός, 

   Σύμβουλος Έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

---------------------------------------------------------------------------------

[3]     Με ένα παρόμοιο πρόγραμμα π.χ. τον Οκτώβριο του 2006, εκλέχθηκε Oberbόrgermeister (σαν να λέμε νομάρχης) του Tόbingen της Γερμανίας ο μαθηματικός και μέλος των πράσινων Boris Palmer, με αποτέλεσμα να εξελίσσεται η περιοχή σε μοντέλο για τη προστασία του κλίματος, για την μείωση των οικονομικών εξόδων των κατοίκων της και για μια καλύτερη ποιότητα ζωής.